نیمفصل نخست بیستوپنجمین دوره لیگ برتر فوتبال ایران در شرایطی به پایان رسید که سپاهان عنوان قهرمان نیمفصل را به خود اختصاص داد، اما آنچه بیش از هر چیز در ذهنها باقی ماند، افت تاریخی آمار گلزنی و شکلگیری یکی از کمهیجانترین فصول فوتبال ایران بود. ثبت تنها ۲۰۶ گل در ۱۲۰ مسابقه و میانگین ۱.۷۱ گل در هر بازی، این نیمفصل را به کمگلترین نیمفصل تاریخ لیگ برتر تبدیل کرد. بررسی عملکرد تیمها، آمار «ترینها»، جدول گلزنان و مقایسه لیگ ایران با لیگهای معتبر آسیایی، تصویری روشن از فوتبال محافظهکار، کمریسک و نتیجهگرای امروز ایران ارائه میدهد؛ فوتبالی که ترس از باخت در آن جای جسارت تاکتیکی را گرفته است.
سپاهان؛ صدرنشین نیمفصل، بیشترین برد و بهترین میهمان
با وجود ناکامی در راهیابی به لیگ نخبگان آسیا و کسب تنها دو امتیاز از چهار هفته نخست، محرم نویدکیا در یک نشست خبری به خودش اولتیماتوم داد و اعلام کرد در صورتی که نتایج سپاهان بهبود پیدا نکند، از این تیم جدا خواهد شد. نیمفصل طلایی سپاهان دقیقاً از همین اولتیماتوم آغاز شد؛ جایی که طلاییپوشان علاوه بر صعود به مرحله حذفی لیگ قهرمانان آسیا ۲، نیمفصل اول لیگ را نیز با صدرنشینی به پایان رساندند.
تیم اصفهانی پس از اولتیماتوم محرم، ۲۸ امتیاز از ۱۱ بازی کسب کرد. در این میان، نقش گابریل پین در عملکرد دفاعی تمجیدبرانگیز سپاهان غیرقابل انکار است. طلاییپوشان در نیمفصل اول ۹ بار طعم پیروزی را چشیدند و در بازیهای خارج از خانه ۲۰ امتیاز به دست آوردند تا عنوان بهترین میهمان لیگ را نیز به خود اختصاص دهند. هرچند سپاهان به هر سه مدعی دیگر قهرمانی یعنی تراکتور، استقلال و پرسپولیس باخته است و برای فتح جام، باید در نیمفصل دوم بتواند یقه رقبای مستقیم خود را بگیرد.
استقلال؛ بهترین خط حمله در فصلی پر فراز و نشیب
مرداد تا دی ۱۴۰۴ دورهای عجیب برای استقلال بود. آبیها پس از واگذاری سوپرجام به تراکتور، نتایج پرفرازونشیبی کسب کردند و شکست ۷ گله مقابل الوصل، تاریکترین نقطه فصل را برای آنها رقم زد. با این حال، شرایط رفتهرفته تغییر کرد و استقلال با بردهای مهم، خود را به بالای جدول رساند.
شرایط برای تیم ریکاردو ساپینتو بسیار نوسانی پیش رفت. استقلال که در چهار هفته متوالی موفق به کسب برد نشده بود، توانست قهرمان نیمفصل را در اصفهان شکست دهد. کیفیت زمینهای چمن، عاملی تأثیرگذار در عملکرد آبیها بود. استقلال در ۱۵ مسابقه لیگ برتر موفق شد ۲۰ گل به ثمر برساند و عنوان بهترین خط حمله لیگ را از آن خود کند؛ آماری که البته در مقایسه با لیگهای دیگر آسیا، چندان چشمگیر به نظر نمیرسد.
پرسپولیس؛ استحکام دفاعی و کمترین شکست
با جدایی غیرمنتظره اسماعیل کارتال، مدیران باشگاه پرسپولیس دست به ریسک بزرگی زدند و هدایت تیم را به وحید هاشمیان سپردند؛ مربیای که تجربه چندانی در سرمربیگری نداشت. پرسپولیس با هاشمیان بهطور میانگین ۱.۳۷۵ امتیاز از هر بازی گرفت و پس از برکناری او، اوسمار ویرا بار دیگر به نیمکت سرخپوشان بازگشت.
پرسپولیس با مربی برزیلی در لیگ برتر به پنج پیروزی و یک تساوی دست یافت تا شانس خود را برای قهرمانی زنده نگه دارد. سرخپوشان تاکنون تنها ۷ گل دریافت کردهاند و فقط مقابل خیبر خرمآباد شکست خوردهاند تا عنوان بهترین خط دفاعی و کمترین باخت نیمفصل را به نام خود ثبت کنند.
چادرملو اردکان؛ شگفتیساز نیمفصل و بهترین میزبان
تیم سعید اخباری در دومین سال حضور خود در لیگ برتر شگفتیساز شد و نیمفصل اول را با قرار گرفتن در رده چهارم جدول به پایان رساند. هواداران یزدی نقش «دوپینگ» را برای چادرملو ایفا کردند و این تیم در هشت بازی خانگی، ۲۰ امتیاز کسب کرد. هرچند چهار مسابقه خانگی چادرملو در تهران برگزار شد، اما سرمهایپوشان اردکانی در این دیدارها نیز شکستی را تجربه نکردند.
فولاد خوزستان؛ بحران گلزنی و بدترین خط حمله
با وجود بهرهمندی از بازیکنانی چون گوستاوو بلانکو، محمدرضا سلیمانی، ابوالفضل زادهعطار و ساسان انصاری و همچنین جذب سعید صادقی و احسان محروقی، فولاد خوزستان در نیمفصل اول تنها ۷ گل به ثمر رساند. آماری که این تیم را صاحب بدترین خط حمله لیگ کرد. هواداران اهوازی امیدوارند قهرمان سابق فوتبال ایران در نیمفصل دوم از این شرایط فاصله بگیرد و به نیمه بالایی جدول برسد.
شمس آذر و مس رفسنجان؛ رکوردداران آمارهای منفی
شمس آذر قزوین پس از جدایی تعدادی از بازیکنان فصل گذشته و با کادر فنی جدید وارد لیگ شد. با وجود آنکه این تیم در برخی مسابقات از اشتباهات داوری نیز متضرر شد، در ۱۰ مسابقه به تساوی رسید و در هشت بازی خانگی تنها ۵ امتیاز کسب کرد تا عنوان بیشترین تساوی، کمترین برد و بدترین میزبان را به خود اختصاص دهد. شمس آذر همانند مس رفسنجان تنها یک برد در کارنامه دارد.
مس رفسنجان نیز پس از بلاتکلیفی طولانی در پیشفصل و پذیرش هدایت تیم توسط رسول خطیبی تنها ۲۸ روز پیش از آغاز لیگ، شرایطی بحرانی را تجربه کرد. جدایی شش بازیکن پس از هفته اول، هزینههای میلیاردی و ثبت یک برد، ۹ باخت، ۲۰ گل خورده و تنها ۲ امتیاز خانگی، مس را به بدترین تیم نیمفصل در چندین شاخص تبدیل کرده است.
آقای گل و نتایج پرتکرار؛ نماد فقر گل
امیرحسین حسینزاده از تراکتور با ۸ گل، آقای گل نیمفصل شد. او که فصل گذشته با ۱۴ گل در ۲۸ بازی عنوان آقای گلی را کسب کرده بود، در این فصل با هتتریک مقابل گلگهر به صدر جدول گلزنان رسید. پرتکرارترین نتیجه نیمفصل، «یک بر صفر» بود که ۳۵ بار تکرار شد. از ۱۲۰ مسابقه برگزارشده، حدود ۳۰ درصد تنها یک گل داشتند و در ۲۵ بازی نیز هیچ گلی رد و بدل نشد.
کمگلترین نیمفصل تاریخ لیگ برتر
نیمفصل نخست لیگ بیستوپنجم با ثبت ۲۰۶ گل و میانگین ۱.۷۱ گل در هر بازی، ضعیفترین آمار گلزنی در تاریخ نیمفصلهای لیگ برتر ایران را رقم زد. در تاریخ لیگ برتر تنها ۹ نیمفصل میانگین گلزنی زیر ۲ داشتهاند که شش مورد آن مربوط به سالهای اخیر است؛ آماری که نشان میدهد فوتبال ایران هر روز فقیرتر میشود.
فوتبال محافظهکار؛ وقتی ترس از باخت غالب میشود
۲۰.۸۳ درصد مسابقات با تساوی بدون گل و ۲۹.۱۶ درصد با نتیجه یک بر صفر به پایان رسیده است؛ یعنی نیمی از بازیها با کمگلترین نتایج ممکن تمام شدهاند. این آمار نشان میدهد ترس از باخت جای جسارت تاکتیکی را گرفته و بسیاری از تیمها با ذهنیت «نبازیم» وارد زمین میشوند، نه «ببریم».
مقایسه با آسیا؛ فاصلهای نگرانکننده
بررسی لیگهای عربستان، امارات، قطر، ژاپن، کره جنوبی، چین، ازبکستان، عراق، مالزی و تایلند نشان میدهد میانگین گلزنی در تمام این لیگها بهمراتب بالاتر از لیگ برتر ایران است. حتی لیگهایی با رنکینگ آسیایی پایینتر، فوتبال پرگلتر و جذابتری ارائه میدهند. نکته قابل تأمل اینکه تیمهایی با ضعیفترین خطوط حمله در این لیگها نیز در بسیاری موارد آماری بهتر از فولاد ایران ثبت کردهاند.
لیگ بیستوپنجم نماد فوتبال محتاط و کمریسک
لیگ بیستوپنجم نماد فوتبال محتاط، کمریسک و کمهیجان ایران است؛ لیگی که در آن ترس از باخت بر میل به پیروزی غلبه کرده و کیفیت فنی قربانی نتیجهگرایی شده است. این آمارها نشان میدهد مشکل اصلی فوتبال ایران نه زیرساخت و نه کمبود بازیکن خارجی باکیفیت، بلکه سبک تاکتیکی محافظهکارانه مربیان است. اگر در نیمفصل دوم تغییری در رویکرد فنی تیمها، شرایط زمینها و جسارت مربیان ایجاد نشود، این فصل میتواند بهعنوان کمگلترین و کمهیجانترین فصل تاریخ لیگ برتر ثبت شود؛ هشداری جدی برای فوتبالی که باید خود را برای حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ آماده کند.