به گزارش سایت رسمی فوتبال برتر ؛ و به نقل از «مهر»؛ فسخ قرارداد یاسر آسانی با استقلال و بازگشت او به تمرینات این تیم، همچنان محل اختلاف است. استقلال می‌گوید فسخ در فیفا ثبت نشده و وضعیت بازیکن تغییر نکرده است؛ اما پرسش اصلی این است که آیا ثبت فسخ در فیفا شرط تحقق آن است یا صرفاً برای بازتاب وضعیت بازیکن در فرآیند نقل‌وانتقالات ضرورت دارد.
یاسر آسانی، وینگر آلبانیایی استقلال، پیش از آغاز فصل ۱۴۰۶-۱۴۰۵ و پس از پشت سر گذاشتن تست‌های ایفمارک، در ۲۲ تیر تصمیم گرفت ایران را ترک کند. او در همان زمان نامه‌ای برای فسخ قراردادش به باشگاه استقلال فرستاد.
پس از این اتفاق، مدیران استقلال با آسانی و مدیر برنامه‌هایش وارد مذاکره شدند. در نهایت، این بازیکن پذیرفت به تهران بازگردد و در تمرینات استقلال شرکت کند.
با این حال، در هفته‌های اخیر اختلاف میان استقلال، باشگاه‌های رقیب و برخی مراجع مرتبط با فوتبال، نه بر سر اصل ارسال نامه فسخ از سوی آسانی بوده و نه بر سر انجام این اقدام؛ چراکه استقلال نیز ارسال نامه را انکار نمی‌کند. محور اصلی اختلاف این است که آیا فسخ یک‌طرفه قرارداد برای ایجاد آثار حقوقی و نقل‌وانتقالاتی باید در فیفا ثبت یا از سوی این نهاد تأیید شود یا خیر.
موضع استقلال این است که نامه فسخ آسانی برای فیفا ارسال نشده و در سامانه مربوط به قراردادهای بین‌المللی نیز به ثبت نرسیده است. از نگاه آبی‌پوشان، وضعیت ثبتی بازیکن همچنان به نام استقلال است و آسانی از نظر ثبت و وضعیت بازیکن، همان بازیکنی محسوب می‌شود که پیش‌تر برای این باشگاه ثبت شده بود.
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده که استقلال با محرومیت از فعالیت در پنجره نقل‌وانتقالاتی روبه‌رو بوده است. اگر فسخ آسانی به معنای ایجاد وضعیتی قراردادی جدید و ثبت قرارداد تازه تلقی شود، این پرسش مطرح می‌شود که آیا چنین ثبتی در زمان بسته بودن پنجره نقل‌وانتقالات امکان‌پذیر بوده است یا خیر.
نامه آسانی به استقلال چه می‌گوید؟
نامه‌ای که وکیل آسانی در ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ برای باشگاه استقلال فرستاده و بخش‌هایی از آن در رسانه‌ها منتشر شده، نشان می‌دهد که طرف بازیکن، فسخ قرارداد را اعلام کرده است.
در این نامه آمده است: «بازیکن به موجب ماده ۱۴ مکرر آیین‌نامه فیفا درباره وضعیت و نقل‌وانتقالات بازیکنان، قرارداد کاری خود را با اثر فوری فسخ می‌کند.»
ماده ۱۴ مکرر مقررات فیفا به فسخ قرارداد از سوی بازیکن به دلیل پرداخت‌نشدن مطالبات و در صورت وجود شرایط لازم برای فسخ با دلیل موجه مربوط است. مقررات فیفا همچنین در ماده ۶، برای برخی شرایط امکان ثبت بازیکن خارج از دوره ثبت را پیش‌بینی کرده است؛ از جمله برای بازیکنی که قرارداد خود را به‌صورت یک‌طرفه و با دلیل موجه فسخ کرده باشد.
بنابراین، اختلاف موجود بر سر این نیست که آیا آسانی اقدام به فسخ قرارداد کرده است یا خیر. پرسش اصلی این است که آیا اعلام فسخ از سوی بازیکن برای تحقق آن کافی است یا اینکه ایجاد آثار ثبتی و نقل‌وانتقالاتی، به ثبت فسخ در سامانه یا نزد نهادی مشخص نیاز دارد.
آیا فسخ قرارداد باید در فیفا ثبت شود؟
استقلال تأکید دارد که نامه فسخ آسانی برای فیفا ارسال نشده است. در مقابل، این استدلال مطرح می‌شود که باید میان «تحقق فسخ قرارداد» و «ثبت وضعیت بازیکن در سامانه‌های نقل‌وانتقالاتی» تفاوت قائل شد.
فیفا نیز در مقررات خود، اصل اختلاف قراردادی را از فرآیند ثبت بازیکن جدا می‌کند. برای نمونه، اگر بازیکنی پس از فسخ یک‌طرفه قرارداد بخواهد در باشگاه جدیدی ثبت شود، موضوع می‌تواند در فرآیند درخواست گواهی انتقال بین‌المللی بازیکن (ITC) و بررسی شرایط فسخ مطرح شود. مقررات فیفا پیش‌بینی کرده است که در صورت درخواست ITC، دبیرخانه این نهاد می‌تواند به‌صورت اولیه بررسی کند که آیا فسخ یک‌طرفه با دلیل موجه انجام شده است یا خیر.
بر همین اساس، صرف طرح این ادعا که «فسخ در فیفا ثبت نشده است» لزوماً به این معنا نیست که فسخ از نظر حقوق قراردادی تحقق نیافته است. پرسش اصلی این است که ثبت در فیفا چه اثری دارد و آیا ثبت، شرط تحقق فسخ است یا اقدامی برای انعکاس وضعیت جدید بازیکن در فرآیند نقل‌وانتقالات به شمار می‌رود.
یکی دیگر از محورهای اختلاف به مقررات نقل‌وانتقالات مربوط است. در مقررات فیفا آمده است که نقل‌وانتقال بازیکنان میان باشگاه‌های متعلق به یک فدراسیون، براساس مقررات داخلی همان فدراسیون انجام می‌شود؛ با این حال، این مقررات باید با چارچوب فیفا مطابقت داشته باشند و به تأیید این نهاد برسند.
از همین رو، درباره مقررات موسوم به RSTP، یعنی آیین‌نامه نقل‌وانتقالاتی فیفا، این پرسش مطرح شده است که آیا نسخه مورد استناد مراجع داخلی به تأیید فیفا رسیده یا خیر. اگر مقرره‌ای که مبنای ایجاد محدودیت برای یک بازیکن قرار گرفته، بدون طی مراحل لازم و دریافت تأیید فیفا مورد استناد قرار گرفته باشد، اعتبار استناد به آن می‌تواند محل بحث حقوقی باشد.
ماده ۲۵ و استثناهای ثبت در پنجره بسته
بخش دیگری از پرونده به ماده ۲۵ مقررات داخلی مورد استناد مربوط می‌شود؛ ماده‌ای که وضعیت بازیکنانی را مشخص می‌کند که ممکن است در زمان بسته‌بودن پنجره نقل‌وانتقالات، بدون روبه‌روشدن با محدودیت‌های معمول ثبت شوند.
بر اساس استدلال مطرح‌شده، این ماده برای برخی وضعیت‌های مشخص استثنا در نظر گرفته است؛ از جمله بازیکنی که پس از پایان دوره قرضی به باشگاه خود بازمی‌گردد، بازیکنی که قرارداد قرضی‌اش تمدید می‌شود و بازیکنی که پیش‌تر به‌عنوان بازیکن آماتور در باشگاه ثبت شده است.
آسانی، بنا بر این استدلال، در هیچ‌یک از این دسته‌ها قرار نمی‌گیرد: او از دوره قرضی به استقلال بازنگشته، قرارداد قرضی‌اش تمدید نشده و پیش‌تر نیز به‌عنوان بازیکن آماتور در این باشگاه ثبت نبوده است.
بخش دیگری از استدلال حقوقی پرونده بر همین نکته متمرکز است: اگر بازیکنی قراردادش را یک‌طرفه فسخ کرده باشد، اما ثبت قبلی او همچنان در سامانه باقی مانده باشد، آیا باید ادامه حضورش را ثبت قرارداد جدید دانست و او را مشمول محدودیت‌های پنجره بسته کرد؟ در این استدلال گفته می‌شود که چنین محدودیتی باید به‌صراحت در مقررات پیش‌بینی شده باشد.
بخشنامه ۱۸۴۳ نیز از جمله مستنداتی است که در بررسی وضعیت نقل‌وانتقالاتی بازیکنان مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، دامنه شمول این بخشنامه و نحوه انطباق آن با مقررات بالادستی، از موضوعاتی است که در پرونده آسانی محل بحث قرار دارد.
اگر در مقررات فیفا یا مقررات داخلی مورد تأیید این نهاد، حکمی صریح درباره بازیکنی که قراردادش را یک‌طرفه فسخ کرده، اما ثبت قبلی‌اش همچنان در سامانه باقی مانده وجود نداشته باشد، این پرسش مطرح می‌شود که آیا می‌توان محدودیت ثبت در پنجره بسته را صرفاً بر پایه تفسیر مقررات اعمال کرد یا نه. در این دیدگاه، اگر قرار بود همه بازیکنان با چنین وضعیتی مشمول محدودیت شوند، انتظار می‌رفت موضوع به‌روشنی در مقررات ثبت بازیکنان یا دستورالعمل‌های اجرایی آن ذکر شود.
ثبت آسانی همچنان پابرجاست
استقلال تأکید دارد که ثبت قبلی آسانی در سامانه همچنان برقرار است و پس از ارسال نامه فسخ، ثبت تازه‌ای برای او انجام نشده است. به بیان دیگر، استدلال باشگاه این نیست که پس از فسخ، آسانی را به‌عنوان بازیکنی جدید ثبت کرده؛ بلکه می‌گوید ثبت پیشین او همچنان باقی مانده و از بین نرفته است.
از همین‌جا پرسش محوری پرونده شکل می‌گیرد: آیا بازیکنی که ثبتش از قبل در سامانه وجود دارد و فسخش نیز در آن ثبت نشده، برای ادامه فعالیت در همان باشگاه نیازمند ثبت دوباره است؟ از نظر حقوقی و نقل‌وانتقالاتی، پاسخ به این پرسش اهمیت دارد؛ زیرا ادامه وضعیت ثبت قبلی با ثبت بازیکن به‌عنوان عضو جدید باشگاه، دو وضعیت متفاوت است.
اختلاف بر سر ثبت است، نه اصل ارسال فسخ
پرونده یاسر آسانی بیش از آنکه بر سر اصل ارسال نامه فسخ باشد، به اختلافی درباره ثبت فسخ و آثار آن تبدیل شده است. باشگاه‌های رقیب استقلال بر این باورند که قرارداد آسانی با آبی‌پوشان فسخ شده است. استقلال نیز ارسال نامه را انکار نمی‌کند، اما می‌گوید فسخ در فیفا ثبت نشده و ثبت بازیکن همچنان به نام این باشگاه باقی مانده است.
بنابراین، موضوعی که باید در بررسی پرونده روشن شود، اثر حقوقی نامه فسخ و نسبت آن با ثبت موجود در سامانه است؛ همچنین باید مشخص شود آیا ادامه حضور آسانی در استقلال مستلزم ثبت تازه بوده یا می‌توان آن را ادامه وضعیت ثبت قبلی دانست.