به گزارش سایت رسمی فوتبال برتر ؛ و به نقل از «فرهیختگان»؛ تأکیدهای اخیر مهدی تاج و محمدرضا ساکت درباره الزامات مجوز حرفه‌ای، در کنار ارقام تازه صورت‌های مالی استقلال و پرسپولیس، بحث وابستگی مالی این دو باشگاه را دوباره به مرکز توجه آورده است.
درآمد سرخابی‌ها زیر سایه حامیان اصلی
آمارها نشان می‌دهد بخش عمده درآمد عملیاتی هر دو تیم از مجموعه‌های مرتبط با سهامدار یا حامی اصلی آنها تأمین شده؛ موضوعی که ضرورت حرکت به سمت درآمدزایی پایدار و مستقل را برجسته می‌کند.
مهدی تاج از لزوم کاهش وابستگی باشگاه‌ها به کمک کارخانه‌ها و حرکت به‌سوی درآمدهای واقعی فوتبال، از جمله حق پخش و اسپانسرینگ، سخن گفته است. محمدرضا ساکت نیز از آغاز ارزیابی‌های تازه مالی و زیرساختی خبر داده؛ ارزیابی‌هایی که در چارچوب الزامات مجوز حرفه‌ای می‌تواند وضعیت اقتصادی باشگاه‌ها را بیش از پیش زیر ذره‌بین ببرد.
۹۷ درصد درآمد استقلال از سهامدار اصلی
بر اساس صورت مالی استقلال، این باشگاه در دوره شش‌ماهه منتهی به ۳۰ دی ۱۴۰۴ حدود هزار و ۷۹۳ میلیارد تومان درآمد عملیاتی ثبت کرده است. از این میزان، هزار و ۷۳۵ میلیارد تومان به صنایع پتروشیمی خلیج فارس، سهامدار اصلی باشگاه، مربوط می‌شود؛ رقمی معادل حدود ۹۷ درصد از کل درآمد عملیاتی استقلال در این دوره.
در پرسپولیس نیز سهم اسپانسر اصلی از درآمد عملیاتی قابل توجه است. این باشگاه در شش‌ماهه منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴ حدود ۳۶۰ میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته که نزدیک به ۲۸۰ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان آن از محل قرارداد اسپانسری با بانک شهر ثبت شده است. به این ترتیب، سهم این قرارداد از درآمد عملیاتی پرسپولیس به حدود ۷۸ درصد می‌رسد.
این ارقام نشان می‌دهد بخش چشمگیری از درآمد دو باشگاه از منابعی تأمین می‌شود که به سهامدار یا حامی اصلی آنها گره خورده است. در چنین شرایطی، ظرفیت اقتصادی برند باشگاه، هواداران و مسابقات هنوز به اندازه کافی به درآمد مستقل و پایدار تبدیل نشده است.
درآمدزایی مستقل؛ از حق پخش تا فروش محصولات رسمی
مسیرهای درآمدزایی باشگاه‌ها روشن است: حق پخش تلویزیونی، بلیت‌فروشی، جذب اسپانسرهای مستقل، فروش محصولات رسمی و استفاده تجاری از ورزشگاه‌ها. با این حال، این ظرفیت‌ها هنوز به منبع درآمدی پایدار و متناسب با هزینه‌های سنگین فوتبال حرفه‌ای تبدیل نشده‌اند.
تاج از هدف کاهش وابستگی باشگاه‌ها به منابع کارخانه‌ای در یک افق پنج‌ساله سخن گفته است. با وجود این، رسیدن به وابستگی ۶۰ درصدی که او به آن اشاره کرده، همچنان به معنای استقلال اقتصادی کامل باشگاه‌ها نیست و نشان می‌دهد مسیر کاهش اتکا به منابع بیرونی، نیازمند تغییرات جدی در مدل درآمدی آنهاست.
ورزشگاه‌ها؛ از مرکز هزینه تا منبع درآمد
در این میان، پیگیری واگذاری ورزشگاه‌ها به باشگاه‌ها از سوی احمد دنیامالی، وزیر ورزش، اهمیت ویژه‌ای دارد. وزارت ورزش با اشاره به هزینه نگهداری هزاران مجموعه ورزشی، واگذاری مدیریت ورزشگاه‌ها را دنبال می‌کند؛ اقدامی که در صورت فراهم شدن زمینه‌های لازم می‌تواند ورزشگاه را از یک مرکز هزینه‌زا به یک منبع درآمد تبدیل کند.
مقررات کنفدراسیون فوتبال آسیا مالکیت ورزشگاه را الزامی نمی‌داند، اما دسترسی تضمین‌شده باشگاه به ورزشگاه را از طریق مالکیت یا قرارداد معتبر می‌پذیرد. بنابراین، موضوع فقط عبور از مراحل دریافت مجوز حرفه‌ای نیست. استقلال و پرسپولیس باید بتوانند از روز مسابقه، تبلیغات محیطی، خدمات ورزشگاه و حضور هواداران درآمدی پایدار به دست آورند.
فوتبال حرفه‌ای؛ خرج کردن کافی نیست
حق پخش هنوز به درآمد پایدار باشگاه‌ها تبدیل نشده، ظرفیت بلیت‌فروشی و بهره‌برداری تجاری از ورزشگاه‌ها محدود مانده و برخی قراردادهای اسپانسری نیز بیش از آنکه حاصل بازار مستقل تبلیغات باشند، به مجموعه‌های مالک یا حامی اصلی وابسته‌اند.
پیام هشدارهای فدراسیون و الزامات مجوز حرفه‌ای برای سرخابی‌ها روشن است: اتکا به منابع مالی مالک و حامی اصلی نمی‌تواند تا همیشه جای درآمدزایی مستقل را بگیرد. استقلال و پرسپولیس با میلیون‌ها هوادار و برندهای بزرگ، ظرفیت‌های اقتصادی قابل توجهی دارند؛ اما تبدیل این ظرفیت‌ها به درآمد واقعی، نیازمند برنامه‌ای جدی برای حق پخش، بلیت‌فروشی، تبلیغات، فروش محصولات و بهره‌برداری از ورزشگاه‌هاست.
فوتبال حرفه‌ای زمانی شکل می‌گیرد که باشگاه بتواند از خود فوتبال درآمد به دست بیاورد، نه اینکه تنها برای فوتبال هزینه کند.