به گزارش سایت رسمی فوتبال برتر ؛ و به نقل از «فرهیختگان»؛ هنوز به نیمههای فصل نرسیدهایم و تقویم مسابقات لیگ برتر و لیگ یک حتی به ایستگاه میانی خود نرسیده است، اما آمارهای ثبتشده از تغییرات روی نیمکتها، وضعیت نگرانکنندهای را به تصویر میکشد. این جابهجاییهای مکرر که گاهی رنگوبوی یک شوخی تلخ را به خود میگیرد، نشاندهنده عمق بحران مدیریتی در فوتبال باشگاهی ایران است که نه تنها کیفیت فنی مسابقات را کاهش داده، بلکه هزینههای سنگینی را به خزانه باشگاهها تحمیل کرده است.
رکوردشکنی در تغییر مربیان؛ از لیگ برتر تا لیگ یک
در حالی که تنها دوازده هفته از آغاز فصل جاری میگذرد، پنج تیم در لیگ برتر دست به تغییر قطعی سرمربی زدهاند. این در حالی است که بسیاری از تیمهای دیگر نیز با استعفاهای صوری یا فشارهای داخلی، در آستانه تغییرات قرار داشتهاند. وضعیت در لیگ آزادگان نیز به مراتب نگرانکنندهتر است؛ به گونهای که برخی باشگاهها نظیر پالایش نفت بندرعباس، هنوز به هفته دهم نرسیده، سومین سرمربی خود را روی نیمکت دیدهاند.
این فهرست از جابهجاییها شامل نامهای آشنایی است که تنها پس از گذشت چند هفته، صندلی خود را به همکاران دیگر واگذار کردند. ماجرای باشگاههایی مانند ملوان که با استعفای سرمربی خود روبهرو شدند و در نهایت با مخالفت مدیریت به کار ادامه دادند، تنها مشتی نمونه خروار از آشفتگی در تصمیمگیریهای کلان باشگاهی است.
چرخه بسته مربیان یا «صندلی بازی» فوتبال ایران
آنچه در فوتبال ایران به عنوان «تغییر مربی» شناخته میشود، در واقع نوعی «صندلی بازی» بیپایان است. یک دایره محدود از پانزده تا بیست چهره ثابت در حال چرخش بین تیمهای لیگ برتری و لیگ یکی هستند؛ مربیانی که پس از ناکامی در یک باشگاه، بلافاصله با عنوان «منجی» روی نیمکت تیم دیگری معارفه میشوند. این چرخه بسته عملاً جایگزین مفاهیم حرفهای نظیر «اخراج» یا «کنار رفتن» شده است.
مدیریت بحران با قربانی کردن سرمربی
این رویه، بهترین ابزار برای پنهان کردن سوءمدیریت در باشگاههاست. مدیرانی که در فصل نقلوانتقالات بدون برنامه و تحت تاثیر سلیقهها یا فشارهای دلالها اقدام به بستن تیم میکنند، به محض بروز کوچکترین بحران فنی، آسانترین مسیر یعنی «قربانی کردن سرمربی» را انتخاب میکنند. این تغییرات برای مدیران، حکم مسکنی موقت دارد تا با انداختن تقصیرها به گردن کادر فنی قبلی، چند هفتهای بیشتر بر صندلی ریاست خود تکیه بزنند.
هزینه سنگین بیثباتی بر پیکره فوتبال کشور
تاوان اصلی این بیثباتی مزمن را کیفیت فنی فوتبال ایران و منابع مالی باشگاهها میدهند. وقتی میانگین عمر یک سرمربی در لیگ به سه ماه هم نمیرسد، هیچ مربیای فرصت و انگیزه لازم برای ساختن یک ساختار تاکتیکی بلندمدت یا میدان دادن به بازیکنان جوان را پیدا نمیکند. همه درگیر کسب امتیازهای مقطعی برای حفظ جایگاه خود تا هفته آینده هستند و در این میان، میلیاردها تومان غرامت فسخ قرارداد بر دوش باشگاهها سنگینی میکند. تا زمانی که فدراسیون فوتبال قوانینی برای محدود کردن این جابهجاییها وضع نکند، این سریال تکراری و پرهزینه به همین شکل ادامه خواهد داشت.