به گزارش سایت رسمی فوتبال برتر ؛ و به نقل از «فرهیختگان»؛ گذار از یک تیم صرفاً فوتبالی به یک باشگاه فراگیر و چندرشتهای، سالهاست که بهعنوان یکی از اهداف مدرنسازی ساختار ورزش در ایران مطرح میشود؛ هدفی که اگرچه در ظاهر نشانهای از اقتدار و وسعت تشکیلاتی است، اما در نبود زیرساختهای مالی پایدار و برنامهریزی استراتژیک، میتواند به باتلاقی از بدهیها و سردرگمی مدیریتی تبدیل شود. اظهارات اخیر فریده شجاعی، عضو پیشین هیئتمدیره باشگاه استقلال، بار دیگر پرونده نحوه توسعه این مجموعه را گشوده و این پرسش بنیادین را مقابل مدیران و هواداران قرار داده است که آیا استقلال در مسیر حرکت بهسوی یک باشگاه چندرشتهای، چشمانداز کارشناسی خود را گم کرده است؟
انحراف از نقشه اولیه و آغاز تصمیمهای هیجانی
شجاعی با بازخوانی طرح ابتدایی توسعه ورزشی استقلال یادآور شده است که هدفگذاری نخستین، حضوری حسابشده، محدود و باکیفیت در چند رشته مشخص بود. بر اساس طرح اولیه، باشگاه قرار بود تنها در چهار یا پنج رشته ورزشی که هم از محبوبیت مردمی برخوردار بودند و هم ظرفیت واقعی برای ایستادن بر سکوهای قهرمانی داشتند، سرمایهگذاری کند. رشتههایی که در ابتدای کار با بودجههای منطقی و بدون تحمیل ارقام گزاف به چرخه فعالیت وارد شدند و توانستند نتایج درخشانی نیز کسب کنند.
با این حال، به گفته این مدیر سابق، خطای محاسباتی درست از جایی آغاز شد که تصمیمگیران بعدی با شتابزدگی و بدون رعایت توازن، در این مسیر دچار هیجانزدگی شدند. شجاعی تصریح میکند: «قرار نبود باشگاه در این مسیر دچار هیجانزدگی شود و برای رشتههایی که ضرورتی نداشتند، هزینه کند.» این تغییر ریل آشکار نشان میدهد که مدیرانِ دورههای بعد، بهجای عمق بخشیدن به همان معدود تیمهای سودمند، کمیت را جایگزین کیفیت کردند.

افزایش بیضابطه رشتهها؛ توسعه ساختاری یا تله هزینهتراشی؟
انتقاد اصلی ناظر بر روندی است که پس از خروج تدوینکنندگان طرح اولیه شکل گرفت؛ دورانی که در آن استقلال بدون ارزیابی دقیق توان لجستیکی و مالی خود، اقدام به تشکیل و سرپرستی تیمهای گوناگون در رشتههای متعدد کرد. منطق مدیریت حرفهای ورزشی حکم میکند که تعدد شاخهها تنها زمانی نشاندهنده شکوفایی باشگاه است که به درآمدزایی، بهرهوری پایدار و ساخت زیربناهای جدید پیوند خورده باشد؛ در غیر این صورت، افزایش رشتهها چیزی بیش از پذیرش داوطلبانه تعهدات مالی سنگین نخواهد بود.
اکنون باشگاه استقلال باید نسبت به کارنامه واقعی هر یک از این رشتهها شفافسازی کند؛ رشتههایی که مشخص نیست با چه مبالغی تأمین میشوند، سهم آنها از تولید درآمد و جلب حامی مالی چقدر است، چه دستاورد و افتخاری در سطح ملی یا بینالمللی داشتهاند و مهمتر از همه، ادامه حیات آنها تا چه اندازه بدون وابستگی به بودجههای عمومی تضمین شده است. ناتوانی در پاسخگویی به این ابهامات، موید این واقعیت تلخ است که باشگاه به جای حرکت در یک مسیر مدون، برای خود بارهای مالی زنجیرهای ساخته است.
فوتبال؛ ویترین اصلی باشگاه زیر سایه تیمهای نوظهور
یکی دیگر از محورهای بسیار بااهمیت در تحلیل شرایط کنونی، جایگاه بیبدیل تیم فوتبال بزرگسالان است. فریده شجاعی با تأکید بر اینکه فوتبال مردان شناسنامه، اعتبار تاریخی و ویترین بی چونوچرای باشگاه استقلال محسوب میشود، متذکر شده که این تیم همواره باید در صدر جدول اولویتها، چه از حیث منابع مالی و چه از منظر آرامش مدیریتی، قرار گیرد.
پدید آمدن دغدغههای کاذب و پخش کردن توان مدیریتی میان چندین رشته فرعی باعث شده تا مهمترین دارایی برند استقلال، در برهههای حساس با کمبود امکانات، مشکلات تدارکاتی و بحرانهای مالی روبرو شود. باشگاهداری مدرن بر ایجاد توازن و همافزایی میان رشتهها استوار است، نه تضعیف هویت مرکزی. اگر گسترش فعالیتهای ورزشی به قیمت تحلیل رفتن و به حاشیه رفتن فوتبال تمام شود، کل ساختار باشگاه آسیب خواهد دید؛ چرا که ارزش تجاری، پایگاه هواداری و مشروعیت عمومی استقلال مستقیماً از ویترین فوتبال تغذیه میکند.
ضرورت بازنگری در مدیریت صندلیها و منابع
توسعه پایدار در ورزش حرفهای به معنای اضافه کردن نامها به فهرست فعالیتها یا راهاندازی شتابزده تیمهای گوناگون نیست. باشگاه استقلال برای رهایی از چرخههای تکراری بحران مالی و اجرایی، پیش از برداشتن هر گام تازه یا پذیرش هر رشته جدید، نیازمند حسابرسی دقیق تصمیمات پیشین است.
هنر راستین مدیریت ورزشی در صرفِ پول و تیمداری بیحساب خلاصه نمیشود؛ گاهی عالیترین درجه از کارآمدی و دوراندیشی یک مدیر در این است که مصلحت باشگاه را بسنجد، در برابر جریانهای تبلیغاتی و هیجانی ایستادگی کند و با صراحت بداند کدام نیمکت اساساً نباید در یک ساختار محدود ورزشی بنا شود.